Waarom je lijf niet alleen om calorieën draait

Je let op wat je eet, je probeert regelmatig te bewegen, en tóch lukt het niet om af te vallen. Of het lukt even, maar zodra je stopt met streng zijn voor jezelf, zitten de kilo’s er zo weer aan. Als dat je bekend voorkomt, is het misschien tijd om verder te kijken dan calorieën of wilskracht. Want wat vaak vergeten wordt, is de rol van je hormonen.

Hormonen zijn net kleine regisseurs in je lichaam. Ze bepalen niet alleen je stemming of je menstruatiecyclus, maar ook hoeveel trek je hebt, waar je vet opslaat en hoe goed je lichaam vet kan verbranden. Vooral als je ouder wordt, veranderen je hormonen – en daarmee ook de manier waarop je lichaam reageert op voeding, beweging en stress.

Vanaf je 30e verandert je lijf (ook al merk je het nog niet meteen)

Rond je dertigste begint er ongemerkt van alles te verschuiven in je lichaam. Voor veel vrouwen (en mannen) betekent dat: trager afvallen, meer vetopslag rond de buik en vaker het gevoel dat je lijf niet meer meewerkt. Dat heeft veel te maken met hormonale veranderingen die je stofwisseling beïnvloeden.

Eén van de eerste hormonen die verandert is oestrogeen. Dit is het vrouwelijke geslachtshormoon dat onder andere bepaalt waar je vet opslaat (denk aan heupen, dijen, buik) en hoe gevoelig je lichaam is voor insuline. Vanaf je midden dertig begint de productie van oestrogeen te dalen. Dit proces gaat heel geleidelijk, maar heeft grote invloed: je lichaam slaat makkelijker vet op rond je buik, je bloedsuikerspiegel wordt instabieler en je krijgt sneller trek in zoet.

Stress doet daar nog een schepje bovenop

Alsof dat al niet genoeg is, hebben veel mensen in deze levensfase ook te maken met meer stress: werk, gezin, een vol sociaal leven, zorgen over ouders of kinderen. En stress betekent: meer cortisol. Cortisol is je stresshormoon en zorgt er in acute situaties voor dat je lichaam paraat staat. Maar als cortisol langdurig verhoogd is – door aanhoudende stress of te weinig slaap – dan gaat je lijf in een soort ‘overlevingsstand’. Je gaat meer vet opslaan (weer vooral rond je buik), spieren worden afgebroken, je slaapt slechter én je krijgt extra trek in suiker en vet. Kortom: precies het tegenovergestelde van wat je wilt als je probeert af te vallen.

En dan is er nog insuline…

Naast oestrogeen en cortisol speelt ook insuline een belangrijke rol bij afvallen. Insuline regelt hoeveel suiker er in je bloed zit en hoe goed je lichaam dat gebruikt of opslaat. Als je regelmatig snelle suikers eet, of als je lichaam minder gevoelig wordt voor insuline (dat noemen we insulineresistentie), dan blijft je insulinespiegel te hoog. Gevolg? Je lichaam slaat vet op in plaats van het te verbranden. Je krijgt ook vaker trek, en dat maakt het nóg lastiger om gezonde keuzes te maken.

Wat veel mensen niet weten: een disbalans in deze drie hormonen – oestrogeen, cortisol en insuline – werkt elkaar vaak in de hand. Minder oestrogeen maakt je gevoeliger voor stress, stress verhoogt je cortisol, en dat beïnvloedt je bloedsuiker en insulinehuishouding. Geen wonder dat afvallen ineens zo’n puzzel lijkt.

Wat kun je dan wél doen?

Het goede nieuws: je kunt wél invloed uitoefenen op je hormonen, zonder ingewikkelde diëten of dure supplementen. Het begint bij luisteren naar je lijf en zorgen voor rust, regelmaat en voeding die je hormonen ondersteunt. Denk aan maaltijden met veel groenten, vezels, gezonde vetten en eiwitten. Zorg dat je bloedsuikerspiegel stabiel blijft, beweeg regelmatig (zonder jezelf uit te putten) en neem je herstel en slaap net zo serieus als je voeding.

Afvallen na je dertigste vraagt simpelweg om een andere aanpak. Niet harder, maar slimmer. Niet minder eten, maar beter afgestemd op je lijf.

Samengevat: deze hormonen spelen een sleutelrol bij afvallen

• Oestrogeen: daalt na je 30e, wat leidt tot meer buikvet en schommelingen in je bloedsuiker en eetlust.

• Cortisol: je stresshormoon. Te veel cortisol = vetopslag, spierafbraak en trek in zoet.

• Insuline: bij te veel snelle suikers of insulineresistentie sla je makkelijker vet op en blijf je honger houden.

Wil je hier hulp bij?

Als je het gevoel hebt dat je alles al geprobeerd hebt, maar je lijf lijkt niet mee te werken, dan is het waarschijnlijk geen kwestie van ‘gewoon volhouden’. Je lichaam wil wél, maar het heeft iets anders nodig.

Ik help je graag met een persoonlijk plan dat rekening houdt met jouw hormonen, je leefstijl én je doelen.